Panjabrao Dakh Hawaman Andaj : महाराष्ट्र राज्यात फेब्रुवारी महिन्याच्या उत्तरार्धात हवामानात मोठी उलथापालथ होण्याची शक्यता आहे. ज्येष्ठ हवामान तज्ज्ञ डॉ. मच्छिंद्र बांगर यांच्या ताज्या अंदाजानुसार, राज्यात वाढत्या उन्हाच्या तडाख्यासोबतच आता अवकाळी पावसाचे (Unseasonal Rain) संकट उभे ठाकले आहे. प्रामुख्याने २३ ते २५ फेब्रुवारी २०२६ या कालावधीत विदर्भ आणि मराठवाड्याच्या काही भागांत वादळी वाऱ्यासह पावसाचा इशारा देण्यात आला आहे.
तापमानाचा पारा वाढला
राज्यातून थंडीने आता अधिकृतपणे रजा घेतली असून उन्हाळ्याच्या झळा बसण्यास सुरुवात झाली आहे. मुंबई, पुणे आणि नाशिकसह अनेक शहरांमध्ये दुपारचे तापमान ३४°C ते ३६°C पर्यंत पोहोचले आहे. विदर्भ आणि मराठवाड्यात तर उन्हाची तीव्रता अधिक जाणवत असून रात्रीचा उकाडाही वाढू लागला आहे.
अवकाळी पावसाचे सावट (२४-२६ फेब्रुवारी)
उत्तर भारतात सक्रिय होणाऱ्या ‘वेस्टर्न डिस्टर्बन्स’ (WD) मुळे महाराष्ट्राच्या वातावरणात बदल होत आहेत. डॉ. बांगर यांनी दिलेल्या माहितीनुसार:
संभाव्य तारखा: २४, २५ आणि २६ फेब्रुवारी २०२६.
प्रभावित जिल्हे: पूर्व विदर्भातील नागपूर, भंडारा, गोंदिया, चंद्रपूर आणि गडचिरोली या जिल्ह्यांत वादळी पावसाची शक्यता जास्त आहे.
इतर भाग: नांदेडचा पूर्व भाग आणि अमरावतीच्या दक्षिण पट्ट्यात ढगाळ हवामान राहून हलक्या पावसाच्या सरी कोसळू शकतात.
बंगालच्या उपसागरातील घडामोडी
हवामान विभागाच्या नोंदीनुसार, बंगालच्या उपसागरात कमी दाबाचे क्षेत्र तयार झाले आहे. यामुळे हवेतील आर्द्रता वाढली असून त्याचा परिणाम महाराष्ट्रात ढगाळ वातावरण तयार होण्यात होत आहे. दक्षिण भारतातील राज्यांमध्येही पावसाची स्थिती आहे.
शेतकरी बांधवांसाठी महत्त्वाचा इशारा
डॉ. मच्छिंद्र बांगर यांनी आगामी काही महिन्यांसाठी शेतकऱ्यांना सतर्क राहण्याचे आवाहन केले आहे:
महिना
हवामानाचा अंदाज आणि सतर्कता
फेब्रुवारी (अखेर)
२३ तारखेपासून वातावरणात बदल, विदर्भात पावसाची शक्यता.
मार्च
फेब्रुवारीपेक्षा जास्त अस्थिरता आणि अवकाळीचे सावट.
एप्रिल आणि मे
हे दोन महिने सर्वात आव्हानात्मक असतील; गारपिटीचा धोका वाढू शकतो.
शेतकऱ्यांसाठी सल्ला: १. काढणीला आलेली पिके (उदा. गहू, हरभरा) शक्य तितक्या लवकर सुरक्षित ठिकाणी हलवावीत. २. वाढत्या उष्णतेपासून पिकांचे संरक्षण करण्यासाठी पाणी देण्याचे योग्य नियोजन करावे. ३. वीज कडकडत असताना झाडाखाली किंवा मोकळ्या जागेत आश्रय घेणे टाळावे.
निष्कर्ष
उन्हाळा अधिकृतपणे सुरू झाला असला तरी, अवकाळी पाऊस पिकांचे नुकसान करू शकतो. विशेषतः विदर्भातील शेतकऱ्यांनी विशेष खबरदारी घेणे आवश्यक आहे. बदलत्या हवामानाचे अपडेट्स मिळवण्यासाठी अधिकृत हवामान अंदाजांचे पालन करत राहा.
