महाराष्ट्र शासनाची ‘मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना’ ही राज्यातील महिलांना आर्थिक बळ देण्यासाठी सुरू केलेली एक अत्यंत यशस्वी योजना आहे. सध्या राज्यातील प्रत्येक गावातील e-KYC पूर्ण झालेल्या लाभार्थी महिलांच्या नवीन याद्या प्रसिद्ध करण्यात येत आहेत. ज्या महिलांचे हप्ते तांत्रिक अडचणींमुळे रखडले होते, त्यांच्यासाठी ही यादी अत्यंत महत्त्वाची ठरणार आहे.
या योजनेची संपूर्ण माहिती, आवश्यक कागदपत्रे आणि गावानुसार नाव तपासण्याची प्रक्रिया खालीलप्रमाणे सविस्तर दिली आहे:
१. योजनेचे मुख्य स्वरूप आणि फायदे
महिलांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम करणे आणि त्यांच्या पोषण व आरोग्यात सुधारणा करणे हा या योजनेचा मुख्य हेतू आहे.
- मासिक लाभ: पात्र महिलांना दरमहा १,५०० रुपये थेट बँक खात्यात जमा केले जातात.
- थकबाकी: ज्या महिलांनी उशिरा e-KYC पूर्ण केले आहे, त्यांना मागील महिन्यांचे प्रलंबित हप्ते (उदा. ४,५०० किंवा ६,००० रुपये) एकत्रितपणे दिले जात आहेत.
२. गावानुसार नवीन लाभार्थी यादी कशी तपासायची?
तुम्ही तुमचे नाव खालील तीन सोप्या मार्गांनी तपासू शकता:
अ) अधिकृत वेबसाईटवरून (Online)
१. ladakibahin.maharashtra.gov.in या पोर्टलवर जा. २. तुमचा मोबाईल नंबर आणि पासवर्ड वापरून Login करा. ३. ‘Beneficiary List’ किंवा ‘Application Status’ या बटणावर क्लिक करा. ४. तुमचा जिल्हा, तालुका आणि गाव निवडा. ५. यादी डाऊनलोड करा आणि त्यात तुमचे नाव तपासा.
ब) ‘नारी शक्ती दूत’ ॲपद्वारे
ॲपमधील ‘Status’ विभागात जाऊन तुमचा आधार नंबर टाका. तुमचा अर्ज ‘Approved’ (मंजूर) दिसत असल्यास तुमचे नाव यादीत समाविष्ट झाले आहे असे समजावे.
क) स्थानिक सरकारी कार्यालयात (Offline)
तुमच्या गावातील ग्रामपंचायत कार्यालय किंवा अंगणवाडी केंद्रात ही यादी उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. तिथे जाऊन तुम्ही प्रत्यक्ष पडताळणी करू शकता.
३. e-KYC करणे का आवश्यक आहे?
ज्या महिलांचे नाव यादीत नाही, त्यांनी e-KYC करणे अनिवार्य आहे. e-KYC म्हणजे तुमच्या आधार कार्डावरील माहितीची डिजिटल पडताळणी करणे होय.
- प्रक्रिया: तुम्ही स्वतः ‘नारी शक्ती दूत’ ॲपवरून किंवा जवळच्या सेतू केंद्रात (CSC Center) जाऊन बायोमेट्रिक पद्धतीने e-KYC पूर्ण करू शकता.
४. आवश्यक कागदपत्रे (Documents List)
अर्ज करण्यासाठी किंवा माहिती अपडेट करण्यासाठी खालील कागदपत्रे तयार ठेवा:
- आधार कार्ड: मोबाईल नंबर लिंक असणे आवश्यक.
- रहिवासी पुरावा: अधिवास प्रमाणपत्र किंवा रेशन कार्ड.
- उत्पन्न दाखला: वार्षिक उत्पन्न २.५ लाखांपेक्षा कमी असावे (पिवळे/केशरी रेशन कार्ड असल्यास दाखल्याची गरज नाही).
- बँक पासबुक: खाते आधारशी लिंक आणि DBT सक्रिय असावे.
५. बँक खाते आधारशी लिंक (Aadhar Seeding) तपासा
अनेक महिलांचे अर्ज मंजूर असूनही पैसे येत नाहीत, याचे मुख्य कारण म्हणजे त्यांचे बँक खाते NPCI द्वारे आधारशी लिंक नसते.
- उपाय: तुमच्या बँकेत जाऊन “DBT लिंक करण्यासाठी आधार मॅपिंग करा” असा अर्ज भरा. यामुळे सरकारी लाभ थेट तुमच्या खात्यात जमा होईल.
६. महत्त्वाच्या अटी
- अर्जदार महिला महाराष्ट्र राज्याची रहिवासी असावी.
- वयोमर्यादा २१ ते ६५ वर्षे दरम्यान असावी.
- कुटुंबातील कोणीही सदस्य आयकर (Income Tax) भरणारा नसावा.
- कुटुंबात चारचाकी वाहन (ट्रॅक्टर सोडून) नसावे.
निष्कर्ष: ‘लाडकी बहीण योजना’ महिलांच्या जीवनात सकारात्मक बदल घडवून आणत आहे. जर तुमचे नाव नवीन यादीत नसेल, तर त्वरित e-KYC पूर्ण करा आणि बँक खाते आधारशी जोडून घ्या.
महत्त्वाची सूचना: या योजनेचा अर्ज किंवा दुरुस्ती पूर्णपणे मोफत आहे. कोणत्याही मध्यस्थाला पैसे देऊ नका.